آوتاف
سعید لیلاز و سعید مدنی دو اقتصاددان طی یادداشتی در روزنامه اعتماد تلویحا از افزایش قیمت پراید دفاع کردند.
گرانی خودرو هیچ ربطی به خودروسازان ندارد
لیلاز:
* تصمیمهای دولت در تثبیت قیمت خودرو توان خودروسازها برای افزایش تولید را به شدت تحت فشار قرار داده است. تقریبا تمام عناصر مواد اولیه خودروسازها به قیمت بازار آزاد تهیه میشود از جمله کالاهای فلزی، مواد پتروشیمی، نرخ دستمزد و… که عموما افزایش پیدا کردهاند. همه این عوامل باعث شده که میزان نقدینگی و سرمایه در گردش خودروسازها در عرض کمتر از ۲ سال که رقمی بین ۲۰ تا ۳۰ هزار میلیارد تومان از منابع خودروسازها را در بر میگیرد و از خون جگر ملت ایران تهیه شده، منتقل بشود به مثلا ۵۰، ۶۰ هزار تا دلال تو بازار.
* همان طور که مشاهده میکنید این مشکل هم تقصیر خودروسازها نیست و اشکال جای دیگری بوده به همین دلیل من نمیدانم انتقادها به خودروسازها بابت چیست؟ صحبتهایی که برخی افراد و جریانات در خصوص توهم توطئه مطرح میکنند را قبول ندارم و به نظرم تقصیر را به گردن دیگران انداختن است. برای اینکه مساله خیلی خیلی روشن است. مساله عرضه و تقاضاست.
* نباید فراموش کنیم که تحریم صنعت خودروسازی ایران ۳ ماه زودتر از تحریم صنعت نفت و بانک مرکزی اتفاق افتاد و فراموش نکنید که تحریم خودروهای وارداتی برداشته شده در حالی که تحریم روی خودروهای تولید داخل برقرار است یعنی سیاست تولید خودرو در داخل الان نه فقط یک سیاست اقتصادی درست است بلکه یک سیاست ضدتحریمی و ایستادگی در برابر امریکا هم به شمار میرود. از آن طرف شما رشد شدید نقدینگی را میبینید؛ توجه شما را جلب میکنم به این موضوع که آیا افزایش قیمت خودرو فقط در مورد قیمت خودرو اتفاق افتاده یا قیمت کالاهای دیگر هم دچار افزایش قیمت شدهاند.
* ظرف ۲ سال گذشته سقف عمومی قیمتها حدود ۹۰ درصد افزایش پیدا کرده است. در ایران طبق آمار بانک مرکزی سطح عمومی قیمتها نسبت به سال ۱۳۹۵ که شاخص ۱۰۰ بوده بیش از ۲٫۲ برابر شده است. شما مثلا در مورد لبنیات قیمتها را بسیار بسیار بالاتر میبینید و از رشد قیمت محصولات فلزی بسیار بیشتر محصولات پتروشیمی همین طور.
قیمت واقعی پراید؟
سعید مدنی:
* درباره اینکه آیا پراید گران شده است یا خیر؟ باید بگوییم وقتی قیمت این محصول را با اقلامی مثل سکه، طلا و مسکن مقایسه میکنیم، متوجه میشویم که همه این موارد رشد قیمتی بسیار بالایی را در تمامی این سالها تجربه کردهاند، اما پراید رشد چندانی نداشته است. یک نمونه ساده اینکه یک کالای خوراکی که دو سال بابت خرید آن باید ۷ هزار تومان پراخت میکردیم، در حال حاضر با افزایش سه برابری به ۲۱ هزار تومان رسیده است. اما کسی در مورد این افزایش قیمتها صحبتی نمیکند.
* این درحالی است که اگر همین کالاها به صورت ارزان عرضه شوند، دولت باید سوبسید پرداخت کند. به عبارتی دیگر، همه چیز در این مملکت گران میشود، اما حساسیت نسبت به آن کمتر وجود دارد. حال برگردیم به اینکه چرا خودروی پراید گران نیست. یکی از دلایل این اتفاق این است که قیمت خودروهای وطنی یا خودرویی مثل پراید که مشمول قیمتگذاری میشوند، در تمامی سالها در کارخانه ثابت نگه داشته شدهاند. همین باعث شده تا فاصله بین قیمت واقعی خودرو و بازار بیشتر شود، به طوری که یکی از پردرآمدترین فعالیتهای مردم در سال گذشته، خرید و فروش خودرو بود، چون حاشیه سود بسیار خوبی برای آنها داشت. یعنی مردم برای اینکه سرمایههای خود را حفظ کنند، پولشان را به جایی میبرند که سود بیشتری کسب کنند.
* حال وقتی خودروسازان اقدام به پیشفروش میکنند، نزدیک به ۴ تا ۵ میلیون نفر متقاضی دریافت خودرو میشوند، این در حالی است که نیاز کشور به خودرو بین یک میلیون تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار خودرو است. اما دلیل هجوم مردم برای خرید، به خاطر حاشیه سود ناشی از این گپ قیمتی است. از طرفی، چون قیمت کارخانه هم شناور نبوده که متناسب با تورم بالاتر برود، این گپ قیمتی هر ساله افزایش یافته است. در مقابل شعور اقتصادی مردم هم خوب کار میکند، به طوری که طی این چند سال گذشته تجربه کسب کردند و متوجه شدند با سه برابر شدن قیمت بنزین، ارزش پول پایین آمده یا با افزایش چند برابری دلار قیمت کالاها نجومی شده است.
* خب در چنین شرایطی برای حفظ ارزش پولشان، در بازارهایی مثل خودرو سرمایهگذاری میکنند. در اینجا به ذکر یک مثال میپردازم؛ در سال ۸۵ پراید ۶ میلیون تومان قیمت داشت و سکه ۲۰۰ هزار تومان. محاسبات نشان میدهد با ۲۶ عدد سکه میشد یک پراید خرید. به تدریج از سال ۷۴ به بعد و ورود به دهه ۸۰ که تولید بالا رفت، قیمت تمام شده کاهش یافت، چراکه خودروسازان به دلیل افزایش تیراژ سودده بودند و از این رو قیمتهایشان را بالا نبردند. یعنی ۳۰ سکه در ازای یک پراید و بعد شد ۱۵ سکه در ازای یک پراید. اما اکنون که قیمت پراید در کارخانه ۶ تا سکه است، واقعا جای سوال است که چرا مقامات مسوول در رسانه ملی اعلام میکنند نباید قیمت خودرو گران شود؟! لازم به توضیح است که تنها با احتساب خرید مواد اولیه و قطعات مورد نیاز، قیمت خودروی پراید بدون تعدیل قیمتهای جدید، چیزی بین ۳۵ تا ۴۰ میلیون تومان است که با سایر هزینه جانبی این عدد به ۵۰ میلیون تومان میرسد.
